Διαθεσιμότητα κρίσιμων φαρμάκων κατά τη διάρκεια πανδημιών

Ο αντίκτυπος του COVID-19 είναι ευρύς, καθώς οι διαταραχές των αλυσιδών εφοδιασμού ενδέχεται να συνεχιστούν τα επόμενα χρόνια. Σε αυτό το άρθρο, ο Dave Elder συζητά τις επιπτώσεις της πανδημίας στην προσφορά και τη ζήτηση κρίσιμων φαρμάκων και τι σημαίνει αυτό για τις αλυσίδες εφοδιασμού φαρμάκων.

Το ζήτημα της διαθεσιμότητας κρίσιμων φαρμάκων κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19 έχει εγείρει πολλά σημαντικά ζητήματα και έχει αναδείξει πολλά ηθικά αινίγματα. Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EΟΦ), υπάρχουν πέντε σημαντικοί παράγοντες που επηρεάζουν την προσφορά και τη ζήτηση βασικών φαρμάκων κατά τη διάρκεια πανδημιών, οι οποίοι αναλύονται παρακάτω.

Προσωρινός αποκλεισμός εγκαταστάσεων παραγωγής

Ο αποκλεισμός έχει επηρεάσει τη διαθεσιμότητα δραστικών φαρμακευτικών συστατικών, φαρμακευτικών προϊόντων, εξοπλισμού ατομικής προστασίας και ιατρικών συσκευών π.χ., αναπνευστήρων. Μπορούν να επηρεάσουν το βασικό προσωπικό ή ολόκληρες μονάδες παραγωγής, επηρεάζοντας αρνητικά τη συνολική αλυσίδα εφοδιασμού. Στο αποκορύφωμα της πανδημίας, ακόμη και οι χώρες με σημαντική παραγωγική ικανότητα, π.χ. η Ιταλία, δεν ήταν σε θέση να αξιοποιήσουν πλήρως την ικανότητα αυτή λόγω έλλειψης εργατικού δυναμικού ή περιορισμών κινητικότητας. 

Ταξιδιωτικοί περιορισμοί που επηρεάζουν τις εξαγωγές, δηλαδή υλικοτεχνικά ζητήματα που προκαλούνται από το κλείσιμο των συνόρων

Οι μεγάλης κλίμακας ακυρώσεις διεθνών αεροπορικών ταξιδιών που συνδέονται με απαγορεύσεις ταξιδιών ανά χώρα περιόρισαν σοβαρά τις αεροπορικές μεταφορές εμπορευμάτων. Οι χρόνοι παράδοσης επηρεάστηκαν έχοντας αντίκτυπο σε ορισμένες χρονικά ευαίσθητες ιατρικές προμήθειες, π.χ. βιολογικά. Από την άποψη της αποστολής, μεγάλος αριθμός εμπορευμάτων ήταν απλά σε λάθος μέρος. Για παράδειγμα, η Κίνα και οι περιορισμοί στην επακόλουθη κίνησή τους οδήγησαν σε παγκόσμια έλλειψη που πυροδότησε σημαντική αύξηση των τιμών. Ο αποκλεισμός επηρέασε επίσης τη διαθεσιμότητα του εργατικού δυναμικού για τη φόρτωση/εκφόρτωση πλοίων σε πολλούς διεθνείς λιμένες. Επιπλέον, οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού επηρεάστηκαν σημαντικά από τις απαιτήσεις για πρόσθετα μέτρα για προίοντα ατομικής προστασίας για όλα τα μέλη της αλυσίδας εφοδιασμού, επηρεάζοντας τόσο το κόστος όσο και τα χρονοδιάγραμμα.

Απαγορεύσεις εξαγωγών ανά χώρα

Οι απαγορεύσεις εξαγωγών ανά χώρα απεικονίζουν γραφικά τη σημαντική αλληλεξάρτηση του παγκόσμιου εμπορίου. Στις αρχές της πανδημίας, η Ινδία ανακοίνωσε ότι θα περιορίσει το 10% των συνολικών φαρμακευτικών εξαγωγών της λόγω του COVID-19. Αυτό κάλυπτε πολλά σημαντικά φάρμακα και φαρμακευτικά προϊόντα. Αργότερα, η χώρα απαγόρευσε τις εξαγωγές υδροξυχλωροκίνης, ωστόσο υπό σημαντική διεθνή πίεση ανέτρεψε γρήγορα την απόφαση. Στη συνέχεια, η Ινδία δήλωσε ότι θα επιτρέψει τις εξαγωγές των εν λόγω φαρμάκων σε «κατάλληλες ποσότητες» σε «γειτονικές χώρες» και «έθνη που έχουν επηρεαστεί σοβαρά από την πανδημία». Σημειώνεται ότι η Ινδία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την Κίνα για βασικές πρώτες ύλες και δραστικές φαρμακευτικές ουσίες και, ως εκ τούτου, επηρεάστηκε σε μεγάλο βαθμό από τον αποκλεισμό κινεζικών εργοστασίων που σχετίζονται με τη νόσο COVID-19. Αυτό με τη σειρά του είχε τεράστιο αντίκτυπο στην προμήθεια κρίσιμων φαρμάκων για την ΕΕ και τις ΗΠΑ.

Αυξημένη ζήτηση για συγκεκριμένα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία ασθενών με COVID-19

Ο COVID-19 είχε ως αποτέλεσμα την τεράστια αύξηση της ζήτησης για συγκεκριμένα φάρμακα, π.χ. υδροξυχλωροκίνη, με αποτέλεσμα ελλείψεις κατά την αρχική φάση της πανδημίας.Στη συνέχεια, νέα κλινικά ευρήματα προκάλεσαν συγκεκριμένες αυξήσεις της ζήτησης, π.χ. ρεμδεσιβίρη. Επιπλέον, ορισμένα καθιερωμένα φάρμακα, όπως η δεξαμεθαζόνη, σημείωσαν επίσης σημαντικά αυξημένη χρήση.

Αυξημένη συσσώρευση αποθεμάτων από μεμονωμένους πολίτες, νοσοκομεία ή σε επίπεδο κρατών μελών

Η συσσώρευση κρίσιμων φαρμάκων αναλήφθηκε τόσο από ιδιώτες όσο και από νοσοκομεία. Ορισμένες κυβερνήσεις έλαβαν επίσης μέτρα που αποσκοπούσαν στη διασφάλιση της προσφοράς για τους δικούς τους πληθυσμούς που είχαν ως αποτέλεσμα τον περιορισμό της προσφοράς για άλλους. Για παράδειγμα, τον Ιούλιο οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι είχαν αγοράσει περισσότερες από 500.000 δόσεις ρεμδεσιβίρης, μια αποτελεσματική θεραπεία για τη νόσο COVID-19. Αυτό ισοδυναμούσε με το σύνολο της παραγωγής της Gilead για τον Ιούλιο και το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής της κατά τους επόμενους δύο μήνες, στερώντας έτσι από τον υπόλοιπο κόσμο την πρόσβαση σε αυτό το ζωτικό φάρμακο κατά τη διάρκεια κρίσιμης χρονικής περιόδου.

Περίληψη

Σε τελική ανάλυση, μόνο η διεθνής συνεργασία θα διασφαλίσει τη διαθεσιμότητα κρίσιμων φαρμάκων κατά τη διάρκεια πανδημιών. Η πανδημία COVID-19 έχει επίσης επισημάνει την ευπάθεια της παγκοσμιοποίησης και πιθανότατα θα προκαλέσει μεγαλύτερη εστίαση στις περιφερειακές ή ειδικές ανά χώρα αλυσίδες εφοδιασμού.

Πηγή: https://www.europeanpharmaceuticalreview.com/article/131105/availability-of-critical-medicines-during-pandemics/